Αντλιοστάσιο Λίμνης Βεγορίτιδας

Οι μεγάλες τεχνητές παρεμβάσεις στην υδρολογία της περιοχής ήταν τρεις:

1. Η κατασκευή από τη ΔΕΗ και λειτουργία από το 1955 μέχρι το 1989 της σήραγγας της Άρνισσας για μεταφορά νερού από τη λίμνη Βεγορίτιδα προς τον Υδροηλεκτρικό Σταθμό του Άγρα. Μέσω της σήραγγας της Άρνισσας, για πάνω από τρεις δεκαετίες, διοχετεύτηκαν εκατομμύρια τόνοι νερού από τη Βεγορίτιδα οδηγώντας στην δραματική μείωση της στάθμης της.

2. Η δημιουργία δικτύου τάφρων και σηράγγων διασύνδεσης των τεσσάρων λιμνών της περιοχής. Μέρος αυτού του συστήματος, με στόχο την επιπλέον τροφοδότηση της λίμνης Βεγορίτιδας, είναι η σήραγγα Πετρών - Βεγορίτιδας στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα. Η σήραγγα, συνολικού μήκους 2,5 χλμ, κατασκευάστηκε το 1962/63 έτσι ώστε τα πλεονάζοντα νερά των λιμνών Ζάζαρης, Χειμαδίτιδας και Πετρών να καταλήγουν στη Βεγορίτιδα μέσω θυροφράγματος.

3. Η κατασκευή αντλιοστασίου και αγωγού μεταφοράς νερού απευθείας από τη Βεγορίτιδα για την ψύξη των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από λιγνίτη, που συνετέλεσε στην τεράστια μείωση του όγκου του νερού και της στάθμης της λίμνης.

Οι επιπτώσεις των παρεμβάσεων του ανθρώπου στην υδρολογία της λίμνης Βεγορίτιδας ήταν καταστροφικές! Η λίμνη Βεγορίτιδα έχασε πάνω από το 60% του αρχικού της όγκου και τεράστιο μέρος της επιφάνειάς της. 

Σήμερα οι εγκαταστάσεις των παραπάνω παρεμβάσεων μένουν ανενεργές, καθώς η ταπείνωση της στάθμης των λιμνών δεν επιτρέπει της λειτουργία τους, αλλά και η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των τοπικών κοινωνιών λειτουργεί ως ανάχωμα. Δυστυχώς όμως, η λίμνη Βεγορίτιδα ανακάμπτει με πολύ αργούς ρυθμούς, καθώς ένας άλλος παράγοντας που ξοδεύει ανεξέλεγκτα τους υδατικούς πόρους της περιοχής είναι οι αγροτικές γεωτρήσεις. Υπάρχουν χιλιάδες γεωτρήσεις στην περίμετρο της λίμνης που αντλούν νερό από τον υδροφόρο ορίζοντα και συνήθως οι καλλιέργειες αρδεύονται με καταιονισμό, που είναι η πιο «σπάταλη» μέθοδος άρδευσης.

Πάντως το αντλιοστάσιο της Βεγορίτιδας στον Άγιο Παντελεήμονα έχει παραμείνει ως ένα θλιβερό κουφάρι βιομηχανικού κτηρίου, που μας θυμίζει ότι από το 1976 μέχρι το 2000 η ΔΕΗ άντλησε εκατομμύρια τόνους νερού από την λίμνη Βεγορίτιδα και το κατασπατάλησε για την ψύξη των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από λιγνίτη.

Αποτέλεσμα αυτής της πρακτικής, σε συνδυασμό με την λειτουργία της σήραγγας της Άρνισσας ήταν η απώλεια του 60% του όγκου του νερού της λίμνης και η ταπείνωση της στάθμης της σε ανησυχητικά επίπεδα. 

Η ταπείνωση της στάθμης σε συνδυασμό με τη ρύπανση έχουν υποβαθμίσει ποιοτικά τη Βεγορίτιδα από την ολιγοτροφική κατάσταση στην μεσοτροφική. Ελπιδοφόρο σημάδι είναι ότι τα τελευταία χρόνια η λίμνη τείνει να ανακάμψει τόσο σε ότι αφορά στην ποσότητα του νερού με την αύξηση της στάθμης, όσο και στα ποιοτικά του χαρακτηριστικά. 

Πώς θα πάτε

Η πρόσβαση στο αντλιοστάσιο γίνεται εύκολα από τον οικισμό του Αγίου Παντελεήμονα. Αφήνετε τον παραλιακό δρόμο στο ύψος του εστιατορίου Ναουμίδης και κατευθύνεστε νότια ακολουθώντας τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Το αντλιοστάσιο βρίσκεται 500 περίπου μέτρα μετά το τελευταίο σπίτι του οικισμού.