Νερόμυλοι Πετρών

Μία χαρακτηριστική δραστηριότητα των προβιομηχανικών κοινωνιών είναι η αξιοποίηση των τρεχούμενων νερών για να δώσουν κίνηση στους νερόμυλους. Με τους νερόμυλους ουσιαστικά οι άνθρωποι αξιοποιούσαν τη δύναμη του νερού για να παράξουν ενέργεια, που χρησιμοποιούσαν σε διάφορες παραγωγικές διαδικασίες, με κυριότερες την άλεση δημητριακών (σιτάρι, καλαμπόκι, σίκαλη κλπ) και την παραγωγή ελαίων από ελιές, λινάρι κ.α. 

Στο λόφο που δεσπόζει πάνω από το γραφικό χωριό των Πετρών προς τα δυτικά, υπάρχει μία πηγή που συγκεντρώνει νερό από διάφορες μικρότερες πηγές, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα ρυάκι που τρέχει όλο το χρόνο. Κάποιες από τις πηγές έχουν όξινο νερό όπως φαίνεται από το εντυπωσιακό παλιό αυλάκι από πωρόλιθο που έχει δημιουργηθεί από τρεχούμενο νερό που περνούσε από εκεί για χιλιάδες χρόνια. Σήμερα, το νερό ρέει σε καινούριο αυλάκι δίπλα στο παλιό, που μας υπενθυμίζει τη δημιουργική δύναμη της φύσης. 

Από τις πηγές που βρίσκονται σε υψόμετρο 624 μ., ξεκινάει την πορεία του το νερό και διασχίζει μία διαδρομή 1300 μέτρων περίπου, περνώντας από την περιοχή των νερόμυλων και διασχίζοντας τον οικισμό μέχρι να καταλήξει στη Λίμνη Πετρών. Η λίμνη βρίσκεται σε υψόμετρο 574 μ., γεγονός που μας επιτρέπει να κατανοήσουμε ότι μέσα στη μικρή διαδρομή των 1300 μέτρων το ρυάκι έχει υψομετρική διαφορά 50 μ. 

Αυτή η υψομετρική διαφορά δίνει ορμή στο νερό, την οποία οι άνθρωποι δεν άφησαν ανεκμετάλλευτη! Κατασκεύασαν νερόμυλους δίπλα στο ρυάκι στην περιοχή που βρίσκεται μεταξύ της πηγής και του οικισμού Πετρών. Έξι νερόμυλοι ήταν κατασκευασμένοι σε αυτή τη σύντομη διαδρομή, από τους οποίους σήμερα σώζονται λειτουργικά στοιχεία - οι μπούκες και οι παλιές μυλοπετρες - από δύο. Η παράδοση λέει πως υπήρχε τουλάχιστον ένας ακόμα νερόμυλος, ανεβάζοντας τον συνολικό τους αριθμό σε επτά. 

Οι νερόμυλοι χρησιμοποιούνταν για να αλέσουν οι κάτοικοι του χωριού τα δημητριακά που παρήγαγαν, ενώ υπήρχε και ένας, το επονομαζόμενο μπατάνι, στον οποίο έπλεναν τα υφαντά και τις βελέντζες. 

Πηγές 

https://www.archaiologia.gr/blog/2015/08/31/%CE%BF%CE%B9-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%8C%CE%BC%CF%85%CE%BB%CE%BF%CE%B9-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%87/ 

https://www.youtube.com/watch?v=50JbvSvqnFI