Λίμνη Πετρών

Η Λίμνη Πετρών είναι μία πανέμορφη λίμνη του Δήμου Αμυνταίου που βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Βόρας (Καϊμακτσαλάν). Μαζί με τις λίμνες Βεγορίτιδα, Χειμαδίτιδα και Ζάζαρη αποτελούν τις λίμνες της υδρολογικήςλεκάνης της Εορδαίας. Οι τέσσερις λίμνες θεωρούνται υπόλειμμα της παλαιάς μεγάλης λίμνης Εορδαίας, η έκταση της οποίας έφτανε τα 1.000 τ.χλμ. και το βάθος τα 250 μέτρα. Είναι συνδεδεμένες μεταξύ τους με τεχνητά κανάλια που κατασκευάστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Έτσι η λίμνη Πετρών τροφοδοτείται από τη λίμνη Χειμαδίτιδα και με τη σειρά της τροφοδοτεί τη λίμνη Βεγορίτιδα. Βέβαια, τα τελευταία χρόνια οι υπεραντλήσεις νερού για την άρδευση, είτε απ’ απευθείας από την λίμνη είτε μέσω γεωτρήσεων, έχουν προκαλέσει πτώση της στάθμης της λίμνης με αποτέλεσμα το δίκτυο αγωγών που ενώνει τις λίμνες να μένει ανενεργό.

Η λίμνη Πετρών που βρίσκεται σε απόσταση μικρότερη των 5 χλμ. δυτικά της λίμνης Βεγορίτιδας και μόλις 2 χλμ. Βόρεια της πόλης του Αμυνταίου. Το βάθος της κυμαίνεταιαπό 1 έως 5 μ, η στάθμη της βρίσκεται στα 571 μ, περίπου, ενώ το εμβαδό της είναι 12,6 χλμ2 περίπου.

Οι ασβεστολιθικοί λόφοι γύρω από τη λίμνη είναι γυμνοί και μόνο στα ρέματα που καταλήγουν σε αυτή αναπτύσσεται μια πιο πυκνή βλάστηση. Ολόγυρα της λίμνης αναπτύσσονται πυκνοί καλαμιώνες του είδους Phragmites australis, μέσα στους οποίους βρίσκουν προστασία πολλά πουλιά. Στα νότια της λίμνης σχηματίζεται μια μεγάλη έκταση υγρών λιβαδιών τα οποία πλημμυρίζουν με νερό το χειμώνα και την άνοιξη και διατηρούν την κατάλληλη στάθμη το καλοκαίρι, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για την αναπαραγωγή πολλών ειδών αμφιβίων και ψαριών. Γύρω από τη λίμνη υψώνονται μοναχικές ιτιές και σκλήθρα. Η υδροχαρής και υδρόβια βλάστηση περιλαμβάνει 42 είδη, όπως τα βούρλα Typha angustifolia, τον Schoenoplextus pectinatus, τη Vallisneria spiralis, τη Najas marina, το Myriophyllum spicatum, το Polygonum amphibium, τη Zannichelia palustris, τη Lemna trisulca, τον Potamogeton pectinatus, τη Chara hispida, την Utricularia vulgaris, το ελόφυτο Boblboschoenus maritimus, το Alisma plantago aquatica, κ.ά.

Η λίμνη Πετρών αποτελεί έναν ιδιαίτερα σημαντικό βιότοπο για την ορνιθοπανίδα της χώρας μας. Εδώ ζούνε και διαχειμάζουν κοντά στα 130 είδη. Σημαντική είναι η αναπαραγωγική αποικία της λαγγόνας, μία από τις τρεις μεγαλύτερες που υπάρχουν στην Ελλάδα. Επίσης σημαντική είναι η αναπαραγωγή στη λίμνη της σπάνιας βαλτόπαπιας. Πάνω από τη λίμνη συχνά πετάει ο σπάνιος θαλασσαετός, ενώ περιστασιακά στα λιβάδια γύρω της σταθμεύει η νανόχηνα. Στους καλαμιώνες και στα δέντρα αναπαράγονται ερωδιοί (λευκοτσικνιάδες, κρυπτοτσικνιάδες, νυκτοκόρακες και σταχτοτσικνιάδες), ενώ έχει παρατηρηθεί το φώλιασμα του σπάνιου χρυσογέρακου. Από τα αρπακτικά εδώ ζούνε κραυγαετοί, γερακίνες, καλαμόκιρκοι, βαλτόκιρκοι, λιβαδόκιρκοι, πετρίτες, κιρκινέζια, νανογέρακα, ξεφτέρια, σπάνιοι βαλτόμπουφοι, κ.ά. Από χήνες και άλλα παπιά συναντά κανείς σταχτόχηνες, βαρβάρες, γκισάρια, βουκεφάλες, καπακλήδες, κιρκίρια, σφυριχτάρια, χουλιαρόπαπιες, σαρσέλες, φερεντίνια, μαυροκέφαλες πάπιες, και πρασινοκέφαλες πάπιες. Άλλα είδη που συμπληρώνουν την ορνιθοπανίδα είναι: αργυροπελεκάνοι, λευκοπελαργοί, χαλκόκοτες, κύκνοι, σκουφοβουτηχτάρια, μαυροβουτηχτάρια, αλκυόνες, πορφυροτσικνιάδες, μικροτσικνιάδες, χουλιαρομύτες, μαχητές, νανοσκαλίδρες, δρεπανοσκαλίδρες, μπεκατσίνια, κοκκινοσκέληδες, φαλαρίδες, αργυρογλάρονα, ποταμογλάρονα, χαλκοκουρούνες, κούκοι, τσιχλοποταμίδες και διπλοκεφαλάδες.

Τα αμφίβια της λίμνης και της γύρω περιοχής περιλαμβάνουν σαλαμάνδρες, λοφιοφόρους τρίτωνες, φρύνους, βαλκανοβάτραχους, δεντροβάτραχους, σβελτοβάτραχους, γραικοβάτραχους και κιτρινομπομπίνες. Από τα ερπετά συναντά κανείς βαλτοχελώνες, ποταμοχελώνες, πρασινόσαυρες, τοιχόσαυρες, σαπίτες, λιμνόφιδα, νερόφιδα, δεντρογαλιές και οχιές. Στη λίμνη Πετρών ζούνε αρκετές βίδρες, ενώ στα γύρω χωράφια απαντώνται οι σπάνιοι λαγόγυροι. Η πανίδα συμπληρώνεται από την περιστασιακή παρουσία του λύκου και της αρκούδας, αλλά και από άλλα θηλαστικά, όπως το αγριογούρουνο, ο ασβός, η νυφίτσα, η αλεπού, το κουνάβι, ο λαγός και ο σκαντζόχοιρος.

Η ιχθυοπανίδα της λίμνης περιλαμβάνει περίπου 20 είδη, με σημαντικότερα τα γριβάδια (Cyprinus carpio), τις τούρνες (Esox lucius), τα γλήνια (Tinca tinca), οι πλατίκες (Scardinius erythrophthalmus), τα τσιρόνια (Rutilus rutilus), οι πεταλούδες (Carassius gibelio), οι γουλιανοί (Silurus glanis) και τα μαυροτσιρώνια (Pachychilon macedonicum). Αξίζει να σημειωθεί ότι στη λίμνη ζούνε δύο ενδημικά γαστερόποδα που χαρακτηρίζονται ως εξαιρετικά κινδυνεύοντα στο Κόκκινο Βιβλίο, το Marstoniopsis graeca και το Graecoanatolica vegorriticola.

Πηγές

Μπλάγας Γ, Δ. Μπούσμπουρας, Α. Σπυρίδης και Τ. Γιαγκούλης 2004. Βεγορίτιδα και Πετρών. Δήμος Αμυνταίου