Αμπελώνες

Το οροπέδιο του Αμυνταίου, στο βορειοδυτικό άκρο της Μακεδονίας, είναι γνωστό σε πανελλήνιο και διεθνές επίπεδο για την αμπελοκαλλιέργεια και την παραγωγή ποιοτικών οίνων, καθώς συνιστά έναν από τους πιο ιστορικούς αμπελώνες στην Ελλάδα.

Οι πρώτες μαρτυρίες για την παραγωγή κρασιού στην περιοχή του Αμυνταίου προέρχονται από την αρχαιότητα και συγκεκριμένα από τις ανασκαφές στην ελληνιστική πόλη Πετρών, όπου βρέθηκαν απανθρακωμένοι σπόροι αμπελιού, αλλά και πολλά αγγεία αποθήκευσης και κατανάλωσης κρασιού. Κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας η αμπελοκαλλιέργεια συνεχίστηκε απρόσκοπτα και αδιάλειπτα, αφού τα κρασιά που παράγονταν στον αμπελώνα του Αμυνταίου ήταν γνωστά στην ευρύτερη περιοχή. Στις αρχές του 20ου αιώνα το κρασί του Αμυνταίου έτυχε μεγάλης αναγνώρισης και ξεκίνησε να εξάγεται στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Το ξέσπασμα της φυλλοξήρας και οι δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι οδήγησαν στην συρρίκνωση του αμπελώνα. Σημαντική χρονιά για την αμπελοοινική ιστορία του τόπου ήταν το 1959, όταν ιδρύθηκε το οινοποιείο της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Αμυνταίου. Ωστόσο, ο αμπελώνας της περιοχής παρέμεινε παραμελημένος μέχρι την ανακήρυξη της περιοχής ως ζώνης ΠΟΠ, η οποία προκάλεσε την αναβίωση του. Ένας ακόμα σταθμός για την περιοχή ήταν το 1997, όταν ο Γιάννης Μπουτάρης ίδρυσε το Κτήμα Κυρ Γιάννη, κηρύσσοντας ουσιαστικά την αμπελοοινική αναγέννηση της περιοχής. Έτσι, σήμερα υπάρχουν οκτώ ενεργά οινοποιεία, ενώ δρομολογούνται κι άλλες σημαντικές επενδύσεις στον κλάδο.

Η περιοχή έχει ιδιαίτερο μικροκλίμα και έδαφος, κατάλληλο για παραγωγή οίνων υψηλής ποιότητας. Οι τέσσερις λίμνες που κυριαρχούν στο τοπίο λειτουργούν ευεργετικά στο μικροκλίμα, καθώς τον χειμώνα αποδίδουν θερμότητα που έχουν συγκεντρώσει το καλοκαίρι και κάνουν πιο ήπιους τους χειμώνες, ενώ αντίστοιχα το καλοκαίρι δημιουργούν ένα πιο δροσερό κλίμα. Το υψόμετρο, από 520 έως 720 μ., δημιουργεί μια ψυχρή αμπελουργική ζώνη, με ευεργετικές θερμοκρασιακές διαφορές μεταξύ ημέρας και νύχτας. Από την άλλη μεριά, τα εδάφη της περιοχής είναι στραγγιζόμενα και ιδανικά για αμπελοκαλλιέργεια. Για τον λόγο αυτό το Αμύνταιο σήμερα έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο πολλά υποσχόμενες αμπελουργικές περιοχές της Ελλάδας, παράγοντας ξηρά ερυθρά και ροζέ αφρώδη κρασιά ΠΟΠ, ενώ είναι η μοναδική ελληνική ΠΟΠ ζώνη για ροζέ κρασιά.

Παραδοσιακά στο αμπελοτόπι του Αμυνταίου καλλιεργούνταν το Ξινόμαυρο, που είναι μία από τις πιο σπάνιες και ευγενείς Ελληνικές ερυθρές ποικιλίες. Το Ξινόμαυρο έχει φανατικούςφίλους στις τάξεις των οινογευστών και των καταναλωτών ποιοτικών κρασιών, λόγω του δομημένου και σύνθετου αρωματικού χαρακτήρα του. Τα κρασιά από Ξινόμαυρο μπορούννα παλαιώσουν για πολλά χρόνια, καθώς διαθέτουν υψηλή οξύτητα, είναι πλούσια σε φαινόλες, έχουν βαθύ μαύρο χρώμα και έντονες τανίνες.

Σημαντική είναι η συμβολή των οινοποιείων στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής με επισκέψιμα οινοποιεία που συνθέτουν τον Δρόμο του Κρασιού των Τεσσάρων Λιμνών.

Τα οινοποιεία της περιοχής είναι:

1. Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Αμυνταίου
2. Κυρ Γιάννη
3. Κτήμα Άλφα
4. Κτήμα Καρανίκα
5. Βεγορίτις
6. Κτήμα Δημόπουλου
7. Κτήμα Πετρίδη
8. In Vino Estate