Σήραγγα Πετρών - Βεγορίτιδας

Η λίμνη Βεγορίτιδα είναι ο τελευταίος αποδέκτης των νερών της βροχής και του χιονιού από την ευρύτερη λεκάνη απορροής του συμπλέγματος των τεσσάρων λιμνών της περιοχής η οποία έχει έκταση 1.853 χλμ2. 

Βόρεια τα νερά προέρχονται από τις νότιες πλαγιές του Βόρα τα οποία κυρίως μέσω των ρεμάτων Παναγίτσας και Άρνισσας καταλήγουν άμεσα στις λίμνες Πετρών και κυρίως στη Βεγορίτιδα. Ανατολικά τα νερά συγκεντρώνονται από τα το βορειοδυτικό Βέρμιο με τα ρέματα του Φαραγγίου και Άνω Γραμματικού. Δυτικά τα νερά ξεκινούν από τις νοτιοανατολικές παρυφές του Βέρνου και μέσω των λιμνών Ζάζαρης και Χειμαδίτιδας οδηγούνται με τεχνητή τάφρο μήκους 8 χλμ. στο ρέμα του Αμύντα και τελικά καταλήγουν στη λίμνη Πετρών. Παλιότερα στην τάφρο κατέληγαν και τα αντλούμενα υπόγεια νερά από την επιχειρούμενη μείωση της στάθμης του λιγνιτωρυχείου Αναργύρων. Νότια, τα νερά συγκεντρώνονται από το σύνολο της λεκάνης της Εορδαίας και μέσω του ρέματος Σουλού εκβάλλουν στη λίμνη Βεγορίτιδα. Από τη λίμνη Βεγορίτιδα τα νερά μέσω υπόγειων διόδων μεταφέρονται στη λίμνη του Άγρα και από εκεί ανατολικότερα (νερά καταρρακτών Έδεσσας) μέχρι το Λουδία ποταμό και τελικά στο Αιγαίο στο σύμπλεγμα των δέλτα των ποταμών Γαλικού, Αξιού και Αλιάκμονα.

Η πρώτη μεγάλη τεχνητή παρέμβαση στην περιοχή έγινε το 1955 από τη ΔΕΗ με την κατασκευή και λειτουργία μέχρι το 1989 σήραγγας μεταφοράς νερού από τη λίμνη Βεγορίτιδα προς τον Υδροηλεκτρικό Σταθμό του Άγρα με αποτέλεσμα την πτώση της λίμνης. 

Για την επιπλέον τροφοδότηση της λίμνης Βεγορίτιδας κατασκευάστηκε το 1962/63 η διώρυγα και η σήραγγα Πετρών - Βεγορίτιδας στην περιοχή του Αγίου Παντελεήμονα συνολικού μήκους 2,5 χλμ, έτσι ώστε τα πλεονάζοντα νερά των λιμνών Ζάζαρης, Χειμαδίτιδας και Πετρών να καταλήγουν στη Βεγορίτιδα μέσω θυροφράγματος. Το πρώτο έτος (1963) η λίμνη Πετρών τροφοδότησε τη Βεγορίτιδα με 170.106 μ3, αλλά μετά την πτώση της στάθμης της η τροφοδότηση αυτή γίνεται μόνο κατά την περίοδο Δεκεμβρίου - Μαΐου και πάντοτε ανάλογα με το πλεόνασμα της λίμνης Πετρών. Τα τελευταία χρόνια η σήραγγα λειτουργεί όταν ανεβαίνει τη στάθμη της λίμνης Πετρών, ενώ παραμένει ανενεργή σε περιόδους ανομβρίας.

Σχήμα 1. Διάγραμμα των υδρολογικών σχέσεων και των τεχνικών έργων της ευρύτερης λεκάνης Βεγορίτιδας (Παρασχούδης κ.α 2001).

Πώς θα πάτε

Η σήραγγα έχει δύο πλευρές:

Α) Η είσοδος από τη λίμνη Πετρών, όπου υπάρχει και το θυρόφραγμα και μπορείτε να το βρείτε μέσα στους αμπελώνες της περιοχής.

Β) Η έξοδος, που βρίσκεται στη νότια άκρη του οικισμού του Αγίου Παντελεήμονα. Η πρόσβαση γίνεται εύκολα από τον οικισμό του Αγίου Παντελεήμονα. Αφήνετε τον παραλιακό δρόμο στο ύψος του εστιατορίου Ναουμίδης και κατευθύνεστε νότια ακολουθώντας τον ασφαλτοστρωμένο δρόμο. Η σήραγγα φαίνεται από την τάφρο που βρίσκεται στα όρια του οικισμού, στον δρόμο προς το αντλιοστάσιο. 

Κοντινές δραστηριότητες / ενδιαφέροντες χώροι

· Επισκεφθείτε το παλιό αντλιοστάσιο

· Κάντε μία βόλτα στα σοκάκια του Αγίου Παντελεήμονα.

· Κάντε μία βόλτα στις όχθες τις λίμνης Βεγορίτιδας, ανεβείτε στην προβλήτα όπου ως συνήθως υπάρχουν πολλοί ερασιτέχνες ψαράδες και ανακαλύψτε στις πλάβες (βάρκες χωρίς καρίνα) των ψαράδων.

· Επισκεφθείτε τις ταβέρνες του χωριού και δοκιμάστε λιμνίσια ψάρια.

· Επισκεφθείτε τα επισκέψιμα οινοποιεία του Κτήματος ΚυρΓιάννη, του Κτήματος Άλφα και της οινοποιίας Βεγορίτις.

Συντεταγμένες για χάρτη

Θυρόφραγμα 40.72364399047263, 21.725534061705105

Έξοδος σήραγγας και τάφρος προς Βεγορίτιδα 40.71900622986662, 21.74793725107401